poniedziałek, 18 stycznia 2016

18 stycznia: Antoine Pevsner, czyli metal tnący powietrze

Antoine Pevsner
18 stycznia 1886 w Klimowiczach w dawnym Wielkim Księstwie Litewskim, ówcześnie pod okupacją carskiej Rosji urodził się jeden z najważniejszych rzeźbiarzy w historii sztuki nowoczesnej. Dziś to teren Białorusi, a Antoine (noszący też zapewne imiona Julian, Gregorianur) urodził się jako
Rosjanin pochodzenia żydowskiego, pod nazwiskiem Natan Borisowicz Pevzner. Już sam początek jego życia zapowiadał skomplikowaną osobowość twórczą, nieprawdaż? Młodszym bratem Antoine'a był Naum Gabo, jeden z najważniejszych rzeźbiarzy współczesnych.

To ważne, bo właśnie z bratem w 1920 roku w Moskwie, Antoine ogłosił "Manifest realistyczny", będący programowym dokumentem nowego stylu w sztuce - konstruktywizmu. To bardzo ważny nurt dla sztuki i naszego życia codziennego. Z konstruktywizmu wyrosły bowiem takie kierunki jak supermatyzm Malewicza, De Stijl, Bauhaus i twórczość Le Corbusiera. Wiem, dużo trudnych terminów i nazwisk. Skrótowo mówiąc, były to nurty które zmieniły na zawsze wzornictwo przemysłowe (czyli np. wygląd czajnika lub lampy domowej), grafikę, książki, modę, rzeźbę i - niestety - architekturę. Niestety, bo Le Corbusier wymyślił potem... bloki mieszkalne.

Ale zanim to się stało Pevsner, z białoruskiego miasteczka wyruszył na studia w Kijowie i Petersburgu. Tam przeżył fascynacją kubizmem Pabla Picasso. Potem eksperymentował w Norwegii, dokąd wraz z bratem zwiali by nie dać się wciągnąć na front I wojny światowej. Gdy wybuchła w Rosji Rewolucja Październikowa i zaczęły się rządy komunistów, Antoine, jak wielu innych artystów, dał się nabrać na postępowe hasła bolszewików. Osiedlił się w Moskwie. Współpracował ze wspaniałymi artystami - Kazimierzem Malewiczem i Władimirem Talinem.

Wtedy to powoli w głowach braci Antoine'a i Nauma powoli rodził się "Manifest". W końcu dojrzał i świat usłyszał, że "Sztuka musi być inspiracją kontrolowaną przez matematykę". Zdaniem obu nadeszły nowe czasy i nowe formy muszą wyrazić ducha tych czasów. Już, już byłoby pięknie, gdyby nie zaczął się sowiecki terror, który szybko zdusił wspaniała awangardę rosyjską. Antoine wyemigrował do Francji, a z czasem stał się obywatelem tego kraju. Tam też zakończył swój ziemski epizod.

Zostały po nim genialne rzeźby. Są one żywym wcieleniem ruchu i dynamiki. Szaleńcze skosy łączonych i spawanych blach, rur i elementów metalowych tną powietrze jak wirujące turbiny okrętowe. Ich piękno jest specyficzne, można go nie polubić, ale gdy znajdziecie się kiedyś obok rzeźby Pevsnera, przychylcie ucho, a kto wie, może usłyszycie świst powietrza ciętego ruchem metalowych skrzydeł.

18 stycznia 1886 urodził się Antoine Pevsner (zm. 12 kwietnia 1962 w Paryżu)

Art-Kalendarz Mocnej Kultury
©℗


Antoine Pevsner Cztery Wymiary

Antoine Pevsner, Bust 1923-24

Antoine Pevsner, Developable Column, 1942

Antoine Pevsner-Pelagos King Lear Bronze Spheric Theme

Antoine Pevsner

Antoine Pevsner 1960

Pevsner Antoine, Dernier Elan, 1961-62

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz